Uit het Algemeen Handelsblad van 25 december 1894, over de storm die op zaterdag 22 december het hele land had getroffen, gepaard gaande met hoge vloed: Twee broeders, Gerhardus en Albertus Doedel, 28 en 24 jaren oud, de steun van hunne reeds bejaarde ouders, gingen voor de zuivelfabriek te Kuinre met een punter bij eenige boeren melk ophalen. Onder de gemeente Blankenham is de punter op de rivier de Linde omgeslagen en zijn beide broeders er onder geraakt en jammerlijk verdronken. Hunne lijken zijn gevonden en naar de ouderlijke woning vervoerd. Zuivelfabriek ‘De Fakkel’ in Kuinre was toen ruim vijf jaar in bedrijf. Zaterdagnacht één uur zijn de broers gevonden. Aangifte van overlijden vond plaats op maandag 24 december, eerst te Blankenham, omdat dit deel van de Linde tot die gemeente behoorde, en daarna te Kuinre, de woonplaats van de broers. In de beide akten van Gerardus Cornelis staat: zoon van Peter Doedel, schipper, en Tjitske Bosma. In de akten van Albertus, meteen daarna opgemaakt, heet moeder Tekela Bosma. De verklaring ligt in de geboorteakten. Gerardus is geboren 30 april 1864, moeder heet dan Tjitske. Albertus is geboren 27 maart 1870, als zoon van Tekela. Na het herstel in 1853 van de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland, groeide het rooms-katholieke zelfbewustzijn. Pasgeborenen kregen verlatijnste namen: Eise werd Eusebius, Vroukje werd Veronica. Ouderen kregen alsnog een Latijnse naam ‘erbij’. En zo werd Tjitske tot Thecla of Tecla, ten plattelande uitgesproken als Tekela. In HVIJ-kwartaalblad De Silehammer is veel geschreven over de zuivelfabriek van Kuinre, met ook twee foto’s van de broers (nr. 15/2, 51) en over de latinisering van voornamen (nr. 17/4, 101-106).

Dijkkrant Blankenham november-december 2011

De vorige keer is reeds de naam gevallen van Ton de Graaf, schrijver van het boek Leven in Blankenham (IJsselacademie, Kampen 2006). Dat boek is gebaseerd op twee uitvoerige studies van zijn hand, de kandidaatsscriptie (bachelor, zouden we nu zeggen) Veldnamen in Blankenham (1989) en zijn doctoraalscriptie (tegenwoordig: master) Blankenham, een Overijsselse plattelandssamenleving in de achttiende eeuw (1991). Ton de Graaf (Losser, 1955) ging na mavo, havo en 1 jaar heao liever praktisch aan de slag, het werd Ziekenverpleging-A in het VU-ziekenhuis te Amsterdam. Daarna actief bij een ambulancedienst, maar vanwege rugklachten was ambulancewerk en verpleging van de baan. Geschiedenis had altijd al zijn interesse, probleem was nu zijn vooropleiding. Na een toelatingsexamen is Ton Nieuwe Geschiedenis gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn interesse voor Blankenham is gewekt door moeders herkomst. Als werkstudent werkzaam bij de bank ABN, werd Ton na de fusie met Amro bedrijfshistoricus van ABN/AMRO. Vanaf 2005 werkt hij aan een onderzoek naar de oudste voorloper van ABN, de Nederlandsche Handel-Maatschappij, in 1824 opgericht door koning Willem I. Op deze studie promoveert Ton de Graaf in Utrecht. Als alles meezit, verschijnt in oktober 2011 zijn dissertatie, getiteld: Voor Handel en Maatschappij. Geschiedenis van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, 1824-1964. Prijs ca. € 35,- Vanaf deze plaats willen wij Ton de Graaf, die zoveel voor de geschiedenis van Blankenham heeft betekend, van harte gelukwensen met zijn promotie!

Dijkkrant Blankenham september-oktober 2011

Het onderwijs verdwijnt uit Blankenham – na bijna vierhonderd jaar….. In augustus 1619 werd op een Provinciale Synode besloten dat er in Blankenham een “schoelmeister ende voorsanger“ moest komen. Uit 1669 kennen we de naam van schoolmeester Jacob Peters. Het traktement van meester Wagter in 1726 bestond naast geld uit onder meer een woning, een stuk land, tien stuivers schoolgeld per kind per kwartaal en voor onderricht in het cijferen het dubbele bedrag. Oudonderwijzer Jan Westerhof liet in 1858 een huis bouwen aan de Kerkbuurt 2 – de gevelsteen zit er nog in het huis van Klaas en Nettie van den Beld! In 1882 gaf het Kerspel Blankenham een flinke bijdrage voor de bouw van twee nieuwe scholen; die in de Kerkbuurt werd vervangen en een tweede school verrees aan de Lageweg. De school in de Kerkbuurt stond op nr. 11, nu de werkplaats van Adri van Seijen, die zelf woont in het schoolmeestershuis op nr. 12. Het gebouw had twee lokalen, voor elk vier klassen. De school bij de Lageweg werd gesloten in 1934. De huidige Prins Willem-Alexanderschool is in 1967 in gebruik genomen. Veel informatie is te vinden in het boek van Ton de Graaf, Leven in Blankenham (2006), p. 75-80. Die tekst is grotendeels ook te vinden in HVIJ-blad De Silehammer 16/3, 67-72. Uiteraard had Annie de Dreu-Oosterhof ook over het onderwijs verteld in haar zesdelige serie Herinneringen aan Blankenham in jaargang 14/2-15/3. Over de school op de hoek Lageweg schreef Margje Ruardy-Poepjes in De Silehammer 15/4, p. 120-123. U ziet, reden te meer om lid te worden van de HVIJ. Oproep: verhalen en schoolfoto’s blijven zeer welkom voor het archief van de HVIJ.

Dijkkrant Blankenham juli-augustus 2011

Zoals de vorige keer vermeld, lanceerde prof.dr. Hans Mol op een HVIJ-bijeenkomst de theorie dat het alleroudste Silehem/IJsselham is begonnen op de locatie van het latere Blankenham. Zijn theorie heeft hij inmiddels verder uitgediept. Een wetenschappelijke studie van zijn hand verschijnt in december. Vanaf september gaat De Silehammer nader op deze zaak in. Voor 1811 is geen wapen van het Kerspel Blankenham bekend. De Gemeente Blankenham voerde vanaf 1818 als officieus wapen een vleeskleurige ham in een zilveren veld. Vermoedelijk is het woord ham of hem niet begrepen: aangeslibd of buitendijks land. Ook valt te denken aan een of ander attribuut van bisschop Frederik van Blankenheim (1393-1423) – maar wat dan? Het wapen van Blankenham, gevoerd van 1898 tot 1973, toont een rood koggeschip. Blankenham had geen haven, wel zal oudtijds een rede in gebruik zijn geweest. De oudste vermelding van Blankenham in een krant is een annonce in de Leeuwarder Courant van 21 augustus 1771: 

dijkkrant

Duidt Schip van Blankenham op de naam of meer op het type? Een kog is een ouder model zeeschip; de latere kof was voor de kust- en binnenvaart, met ronde voor- en achtersteven en platte bodem. Het VOC-schip Berkhout was van het type fluit. Raadselachtig - wie weet meer hierover?

Dijkkrant Blankenham mei-juni 2011

De HVIJ is gevraagd ook bijdragen te leveren aan de Dijkkrant, regelmatig of zo nu en dan. Dat is niet aan dovemansoren gezegd, want enige publiciteit kan de club best gebruiken! De HVIJ is opgericht in 1992 met als doel: het bevorderen van de belangstelling voor en het onderzoek naar de geschiedenis in haar werkgebied, de voormalige gemeente IJsselham, met daarin Oldemarkt, Paasloo, Ossenzijl, Kalenberg, Kuinre, Blankenham, Baarlo, Muggenbeet, ’t Nederland, Scheerwolde, Wetering en de directe omgeving. De HVIJ voert als vignet het wapen van IJsselham. Voor € 15,- per jaar bent u al lid. Daarvoor ontvangt u ons kwartaalblad De Silehammer, met daarin vele historische wetenswaardigheden. Bovendien worden excursies en lezingen georganiseerd. Als gastsprekers hadden we o.a.: Thea Kroese, bekend van RTV-Oost, Marga Kool, schrijfster en dijkgraaf, Frits David Zeiler, historicus, Hylke Speerstra, schrijver; recent Historicus Hans Mol in De Skulpe. Ons winterprogramma wordt afgesloten met een feestelijke avond in Dalzicht te Oldemarkt. Leden hebben gratis toegang tot lezingen en slotavond. Niet-leden betalen een geringe toegangsprijs. Binnen de HVIJ zijn verschillende werkgroepen actief, zoals die voor Genealogie en Archeologie. In De Silehammer zijn Blankenham en het Rondebroek al meermalen aan bod gekomen. De eerstvolgende Silehammer verschijnt in juni. Dan ook nader aandacht voor de spraakmakende lezing van prof.dr. Hans Mol: hij lokaliseert het alleroudste Silehem, in 1132 vermeld als kerk van de St. Odulfsabdij in Staveren, op de plek van het latere Blankenham, dat in 1418 die naam kreeg en in 1395 nog wordt aangeduid als buurtschap In den Hamme. Vanuit dit Silehem is de opstrekkende vervening richting Paasloo begonnen. Het had dan ook een moederkerk, met als dochters wellicht Kuinre, Giethoorn en Scheerwolde en zeker “IJsselham-Hoogeweg”, de verdwenen kerk aan de Torenakker. Nieuwsgierigheid gewekt? Gauw lid worden, dan ontvangt u ook nog het maartnummer.

Dijkkrant Blankenham maart-april 2011